خوب و بد تاثیر نور آبی برای چشمان ما

نور مرئی بسیار پیچیده‌تر از چیزی اسیت که شما در مورد آن فکر می‌کنید و طیف‌های مختلفی مانند نور آبی در آن وجود دارد. این طیف‌های نوری هرکدام تاثیرات متفاوتی بر چشمان ما دارند که در ادامه بیشتر به آن‌ها خواهیم کرد چرا که در حال حاضر پوشش محافظ نور آبی در بسیاری از عدسی های طبی ( عینک بلوکات ) بکار گرفته میشوند و بتازگی عدسی های همچون عدسی بلو پروتکت زایس در شرکت زایس و یا عدسی بلو کنترل هویا به بازار عرضه شده اند .

وقتی که در خارج از منزل و در یک هوای آفتابی قدم می‌زنید، وقتی که چراغ منزل را روشن می‌کنید، زمانی که به سراغ کامپیوتر یا گوشی هوشمند منزل خود می‌روید، خود را در معرض اشعه‌های مختلف از نور قرار می‌دهید که برخی از آنها مرئی و برخی نیز نامرئی هستند. تقریباً همه مردم می‌دانند که نور خورشید از اشعه نور مرئی و همچنین اشعه‌های نامرئی ماوراءبنفش تشکیل شده است. اما چیزی که شاید بسیاری از مردم بدانند این است که نور مرئی منتشر شده توسط خورشید شامل طیف وسیعی از اشعه‌های نور می‌شود که هر کدام از آن حاوی مقدار مختلف انرژی است و نور آبی هم یکی از این موارد است.

پس با ما همراه باشید تا هم بررسی نور آبی را داشته باشیم و هم ببینیم که تأثیر مثبت و منفی آن بر روی چشم ما به چه صورت است.

نور آبی (Blue Light) چیست؟

برای درک نور آبی باید اول نور خورشید یا همان نور مرئی را بشناسیم. نور خورشید از اشعه‌های قرمز، نارنجی، سبز و آبی تشکیل شده است که هر کدام از آنها در برخی قسمت‌ها با یکدیگر همپوشانی دارند. بسته به میزان انرژی و طول موج اشعه‌های مرئی، رنگ این موج‌ها با یکدیگر متفاوت است. ترکیب شدن آنها با یکدیگر هم چیزی است که ما آن را با نور سفید یا نور خورشید می‌شناسیم و با کمک منشور تفکیک می‌شود.جدول نور آبی

در علم فیزیک ارتباط امواج و اشعه‌ها با کمک طول موج و انرژی آنها بررسی می‌شود. بین طول موج اشعه و مقدار انرژی آن رابطه معکوس وجود دارد. هر کدام از نور‌هایی که طول موج بلندتری دارد، انرژی آن کمتر است و حالت معکوس  هم صادق است. اگر طیف نور مرئی را ببینید، در انتهای آن طیف قرمز وجود دارد که بالاترین طول موج و کمترین انرژی را دارد. در قسمت پایین هم طیف آبی قرار دارد که طول موج آن کوتاه‌تر و در عوض انرژی بیشتری دارد.

حتماً در مطالعات مختلف اصطلاحی مانند مادون قرمز را شنیده‌اید. اصطلاح مادون قرمز به طیف‌هایی گفته می‌شود که پایین‌تر از طول موج قرمز هستند و به عنوان رنگ نامرئی شناخته می‌شود. وقتی که به یک جسم حرارت داده می‌شود یا وقتی که یک لامپ روشن می‌شود یعنی سایر اشعه‌های نامرئی را جذب می‌کند و داغ می‌شود و از طرفی دیگر نور قرمز از خود ساطع می‌کند که در طیف مرئی قرار می‌گیرد.

در انتهای دیگر طیف نور مرئی، یک طیف آبی رنگ با کوتاه‌ترین طول موج را می‌بینید که حتی با رنگ‌های آبی بنفش یا بنفش هم شناخته می‌شود. طیف‌های بالاتر از این رنگ تحت عنوان اشعه ماوراء بنفش شناخته می‌شوند و آنها هم نوعی هستند. پس با این تفاسیر می‌توانیم رنگ آبی را به عنوان آخرین طیف رنگی نور مرئی معرفی کنیم که انرژی بسیار بالایی دارد و طول موج آن کوتاه است.

تجزیه و تحلیل اشعه ماوراء بنفش

تقریباً در همه منابع به این نکته اشاره شده که نور uv یا اشعه ماوراء بنفش انرژی بسیار بالاتری نسبت به نور مرئی دارد و باعث تغییراتی در پوست و سوختگی آن می‌شود. رایج‌ترین و ملموس‌ترین نمونه این لامپ‌ها، لامپ‌های استفاده شده در دستگاه‌های سولار هستند که برای برنزه کردن پوست استفاده می‌شوند و وظیفه آن سوزاندن سطح پوست است.

نکته نگران کننده در مورد اشعه یو وی این است که استفاده بیش از حد از آن باعث آفتاب سوختگی دردناک می‌شود و در شرایط خطرناک منجر به سرطان پوست می‌شود. این اشعه در نهایت بر روی چشمان فرد هم تأثیر می‌گذارد و در ساده‌ترین حالت ممکن باعث ضعیف شدن بینایی می‌شود. در حقیقت نور ماوراء بنفش یکی از اصلی‌ترین عوامل برای خرید عینک دودی است.

اما اشعه ماوراء بنفش همیشه هم بد نیست. ساده‌ترین اثر این اشعه کمک به بدن برای تولید ویتامین D است. از طرف دیگر این نور برای کاهش فشار چشم تأثیر گذار است و به نوعی باعث راحتی چشم می‌شود. به عنوان نکته نهایی این بحث دانشمندان می گویند که طیف نور مرئی شامل نور آبی در طول موج 380 نانومتر قرار دارد و طول موج آن بسیار کم است. بنابراین نور ماوراء بنفش با انرژی بالای خود می‌تواند باعث صدمه به چشم به شود و از طرفی دیگر در ایجاد بیماری‌های پوستی هم نقش دارد.

عدسی بلوکات

نکات کلیدی در مورد نور آبی و چشمان ما

همانند اشعه ماوراء بنفش، نور آبی مرئی بخشی از طیف نور مرئی با طول موج کوتاه و انرژی بالا را تشکیل می‌دهد که هم دارای مزایا و خطرات بالقوه است. این یعنی ما باید خود را برای شرایط مختلفی آماده کنید که در ادامه به چند مورد از آنها خواهیم پرداخت:

هرجا نور خورشید هست، نور آبی هم هست

نور آبی به عنوان یک نور مرئی شناخته می‌شود و منبع اصلی آن خورشید است. بنابراین در فضای باز و در طول روز اکثر ما در مواجهه با این نوع قرار داریم. حتی بسیاری از تجهیزات ساخته شده توسط انسان هم می‌تواند به عنوان نور آبی عمل کنند که معروف‌ترین آنها چراغ‌های فلورسنت، لامپ‌های LED و تلویزیون‌های صفحه تخت هستند.

جالب است بدانید که نمایشگرهای صفحه نمایش کامپیوترها، نوت بوک های الکترونیکی، گوشی‌های هوشمند و سایر دستگاه‌های دیجیتالی میزان قابل توجهی نور آبی را منتشر می‌کنند. معیار HEV که مخفف High Energy Visible است، میزان نور مرئی با انرژی بالا را نشان می‌دهد. مقدار HEV نور آبی منتشر شده از این دستگاه‌ها مقدار بسیار کمی نسبت به نور خورشید است. اما زمانی که مردم به طور وسیعی از این دستگاه‌ها و به طور ویژه از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند، خود را در معرض حجم وسیعی از این نور قرار می‌دهند که طبیعتاً شرایط زندگی آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

رنگ آبی آسمان ناشی از این مقدار HEV  مربوط به نور آبی مرئی است

پرتوهای نور با طول موج کوتاه در انتهای آبی رنگ طیف نور مرئی، یکی از اصلی‌ترین عوامل رنگ آبی آسمان است. هنگامی که نور مرئی توسط خورشید به محیط تابیده می‌شود، این اشعه‌ها توسط مولکول‌های هوا و مولکول‌های آب موجود در جو جذب می‌شوند و تنها نور آبی رنگ از نور مرئی پراکنده می‌شود. این نور منعکس شده از سطح مولکول‌های آب و هوا به چشم ما می‌رسد و باعث می‌شود که ما آسمان را به صورت آبی رنگ ببینیم.

چشم‌ها اصلاً سد خوبی در برابر نور آبی نیستند

شاید در بیشتر مطالب ما جلوگیری از تأثیر نور ماوراء بنفش به عنوان اصلی‌ترین عامل برای خرید عینک آفتابی اصل ذکر شده باشد. اما ساختار قدامی چشم بزرگسالان در جلوگیری از تأثیر اشعه ماوراء بنفش و رسیدن آن به شبکیه چشم بسیار مؤثر است. در حقیقت حتی اگر شما هم از عینک آفتابی استفاده نکنید، کمتر از یک درصد از اشعه ماوراء بنفش به شبکیه چشم شما می‌رسد.

اما در طرف مقابل تقریباً تمام نور آبی قابل مشاهده در محیط از قرنیه و عدسی چشم عبور می‌کند و به شبکیه چشم می‌رسد. این یعنی داشتن یک عینک آفتابی که توانایی مسدود کردن ۱۰۰ درصدی اشعه ماوراء بنفش را داشته باشد بسیار مهم است. بنابراین شما با این موضوع هم از رسیدن نور ماوراء بنفش به چشم جلوگیری می‌کنید و هم مانع از تأثیر نور آبی بر روی بخش‌های مختلف چشم می‌شوید.

عدسی بلوکات

نور آبی یکی از مهم‌ترین منشأهای ایجاد دژنراسیون ماکولا است

واقعیت این است که تقریباً نور آبی به طور کامل به شبکیه چشم نفوذ می‌کند. از طرف دیگر مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض این نور می‌تواند سلول‌های حساس به نور در شبکیه را از بین ببرد. این باعث تغییراتی می‌شود که شباهت زیادی به دژنراسیون ماکولا دارد و ممکن است در نهایت باعث از دست رفتن بینایی دائمی شود.

تحقیقات بیشتری برای مشخص کردن تعیین تأثیر نور آبی طبیعی و نور آبی مصنوعی از دستگاه‌های هوشمند مانند کامپیوترها و گوشی‌ها نیاز هست، اما به طور کلی چشم پزشکان و محققان حوزه چشم پزشکی نگرانند که این موضوع می‌تواند یک عامل خطرناک بالقوه برای سلامت چشم باشد.

نور آبی یکی از عوامل خستگی چشم ناشی از تجهیزات دیجیتال است

از آن جایی که نور آبی دارای انرژی بالا و طول موج کوتاه است، نگاه کردن به آن آسان‌تر از سایر طیف‌های رنگی است. هنگامی که شما به یک صفحه نمایش کامپیوتر یا به گوشی هوشمند نگاه می‌کنید، میزان قابل توجهی از این نور به چشم شما انتقال داده می‌شود. این وضعیت باعث ایجاد نوعی کنتراست غیر متمرکز می‌شود که در ایجاد خستگی چشم ناشی از تجهیزات دیجیتال نقش دارد.

تحقیقات نشان می‌دهد که لنزهایی که نور آبی را با طول موج کمتر از ۴۵۰ نانومتر مسدود می‌کنند، به طور قابل توجهی باعث افزایش کنتراست می‌شوند. بنابراین معمولاً عینک‌های مخصوص کامپیوتر با لنزهای زرد رنگ در این مورد باعث افزایش راحتی شما در هنگام نگاه کردن به دستگاه‌های دیجیتال برای مدت زمان طولانی می‌شود.

پس از عمل جراحی آب مروارید، حتماً چشمان خود را در برابر نور آبی محافظت کنید

عدسی در چشمان افراد بزرگسال تقریباً ۱۰۰ درصد اشعه‌های یووی خورشید را مسدود می‌کند. به عنوان بخشی از فرآیند طبیعی پیری، عدسی چشم عملکرد خود را از دست می‌دهد و در برخی موارد امکان عبور نور را فراهم بود. عبور نور آبی از عدسی چشم ممکن است باعث آسیب به شبکیه چشم شده و در نهایت منجر به دژنراسیون ماکولا و از بین رفتن بینایی شود.

اگر شما جراحی آب مروارید را انجام داده‌اید، از جراح خود بپرسید که کدام نوع لنز را در چشم شما استفاده کرده است. میزان حفاظت لنز استفاده شده در چشم شما با معیاری تحت عنوان IOL شناخته می‌شود. اگر این لنز‌ها توانایی ۱۰۰ درصدی در مسدود کردن نور آبی را ندارند، شما باید راهکارهای مختلفی برای جلوگیری از تأثیر این نور انجام دهید. در هر صورت چشم پزشک به شما خواهد گفت که به چه شکلی از فیلتر نور آبی استفاده کنید و میزان استفاده شما به چه صورت باشد.

عدسی هویاکمی هم مثبت باشیم!

تقریباً همه موارد ذکر شده در بندهای قبلی نشان دهنده تأثیر منفی نور آبی بر روی چشم و به طور ویژه شبکیه چشم هستند. امّا آیا می‌دانستید که قرار گرفتن در معرض این نور برای سلامت ضروری است؟! تحقیقات نشان می‌دهد که نور مرئی با انرژی بالا موجب هوشیاری، تقویت حافظه و عملکرد شناختی حافظه می‌شود. نوردرمانی برای درمان افسردگی وجود دارد که فرد را در معرض نور سفید قرار می‌دهند و مقدار قابل توجهی از اشعه نور آبی به او تابانده می‌شود. به عنوان آخرین بخش باید بدانید که این نور در تنظیم ریتم شبانه بسیار مهم است و بیداری طبیعی و چرخه خواب بدن را کنترل می‌کند. پس اگر از کسانی هستید که لپ تاپ یا تبلت خود را به تخت خواب می‌برید، ممکن است نور متسع شده از این دستگاه باعث از بین رفتن تنظیمات خواب شما شود.

رفتار ما در قبال نور آبی

به جز در مواردی که پزشکان توصیه می‌کنند، قرار گرفتن در معرض نور آبی یا نور ماوراء بنفش به هیچ وجه توصیه نمی‌شود و مطمئن باشید که میزان جذب آن در حالت طبیعی برای بدن کافی است. اگر عاشق طبیعت گردی هستید، عینک کوهنوردی صرفاً برای اشعه ماوراء بنفش و نور مستقیم خورشید نیست و حتی می‌تواند در تأثیر نور آبی بر روی چشم هم نقش داشته باشد. جالب است بدانید کسانی که از لنز طبی استفاده می‌کنند، گاهی گزینه خرید لنز طبی می‌تواند شما را از قرار گرفتن در معرض تأثیر نور آبی نجات دهد. این لنزها می‌توانند نور را مسدود کنند.

در انتها خوشحال می‌شویم که نظرات و پیشنهادات شما در مورد تأثیر نور آبی بر روی چشمان ما در انتهای این مطلب ببینیم و ما را از تجربیات خود آگاه کنید.

منبع:  https://www.allaboutvision.com/cvs/blue-light.htm

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *